auscultare
التعريفات والمعاني
== auscultare (Latein) ==
=== Verb ===
Worttrennung:
aus·cul·ta·re, aus·cul·to, aus·cul·ta·vi, aus·cul·ta·tus
Aussprache:
IPA: […]
Hörbeispiele: —
Bedeutungen:
[1] transitiv: sein Gehör zu etwas hinwenden; mit Aufmerksamkeit zuhören, eifrig zuhören, aufmerksam anhören
[2] transitiv: etwas heimlich hören; horchen, lauschen, erhorchen, erlauschen
[3] intransitiv, übertragen, mit Dativ: auf jemanden hören, Folge leisten, gehorchen
Herkunft:
seit Plautus bezeugte Ableitung zu dem Substantiv auris → la; wahrscheinlich liegt das Verb *klut- ‚hören‘ zugrunde, das sich im sanskritischen श्रुत् (śrut-) → sa erhalten hat; die belgte Form auscultare ließe sich durch Metathese erklären
Sinnverwandte Wörter:
[1] audire
[2] subauscultare
[3] obtemperare, obsequi
Beispiele:
[1] „iam ille hic deludetur probe, / siquidem vos voltis auscultando operam dare.“ (Plaut. Amph. 1005–1006)
[1] „Mihi ad enarrandum hoc argumentum est comitas,/ Si ad auscultandum vostra erit benignitas. / qui autem auscultare nolet, exsurgat foras, / ut sit ubi sedeat ille qui auscultare volt.“ (Plaut. Mil. 79–82)
[1] „Ausculto atque animum advorto sedulo.“ (Plaut. Stich. 546)
[1] „Ausculta ergo, ut scias:“ (Plaut. Pers. 701)
[1] „homines qui gestant quique auscultant crimina,“ (Plaut. Pseud. 427)
[1] „Non hercle otiumst / nunc mi auscultandi.“
[1] „Quid est? / Quid lacrumas? AE. Pater, obsecro, ausculta.“
[1] „dixerit hic aliquis qui tu istaec ianua nosti, / cui numquam domini limine abesse licet / nec populum auscultare, sed hic suffixa tigillo / tantum operire soles aut aperire domum.“
[1] „‚Iamdudum ausculto et cupiens tibi dicere servus / pauca reformido‘.“
[1] „Nec dubito, quin multum conferant rudibus adhuc et extrinsecus auscultantibus.“
[2] „utut eris, moneo, hau celabis. sed eccos video incedere / patrem sodalis et magistrum. hinc auscultabo quam rem agant.“ (Plaut. Bacch. 403–404)
[2] „hinc auscultemus quid agat.“ (Plaut. Curc. 279)
[2] „omnia ego istaec auscultavi ab ostio, omnem rem scio.“ (Plaut. Merc. 477)
[2] „Ad fores auscultate atque adservate aedis,“ (Plaut. Stich. 95)
[3] „omnes parentes, Libane, liberis suis, / Qui mihi auscultabunt, facient obsequentiam:“ (Plaut. Asin. 64–65)
[3] „tu condicionem hanc accipe, ausculta mihi, / atque eam desponde mi.“ (Plaut. Aul. 237–238)
[3] „age nunc vincito me, auscultato filio.“ (Plaut. Bacch. 855)
[3] „si recte facias, Phaedrome, auscultes mihi / atque istam exturbes ex animo aegritudinem.“ (Plaut. Curc. 223–224)
[3] „vin tu huic seni auscultare?“
[3] „Mi ausculta, nate, pueros cremari iube“
[3] „cui iussus siet, auscultet.“ (Cato agr. 5,3)
[3] „mihi ausculta: vide ne tibi desis;“ (Cic. S. Rosc. 104)
Wortbildungen:
ascultare, auscultatio, auscultator, auscultatus, subauscultare
==== Übersetzungen ====
[1–3] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998) : „ausculto“ (Zeno.org) Band 1, Spalte 741.
[1, 3] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 59.
[*] dict.cc Latein–Deutsch, Stichwort: „auscultare“
[*] Suchergebnisse in der lateinischen Wikipedia für „auscultare“, Suchergebnisse in der lateinischen Wikipedia für „auscultant“
Quellen: