aurum
التعريفات والمعاني
== aurum (Latein) ==
=== Substantiv, n ===
Bedeutungen:
[1] klassischlateinisch: das Gold
[2] klassischlateinisch, metonymisch: aus Gold hergestelltes:
[a] goldenes Geschirr (etwa Schale, Becher)
[b] goldener Schmuck (etwa Kette)
[c] Goldmünze
[3] klassischlateinisch, poetisch: Goldfarbe, Goldglanz, Goldschimmer
Herkunft:
seit dem Zwölftafelgesetz bezeugtes Erbwort aus dem uritalischen *auso-, das sich nach Michiel Driessen auf das indogermanische *h₂é-h₂us-o- ‚Glanz‘ zurückführen lässt; etymologisch verwandt mit altpreußisch ausis → prg und litauisch auksas → lt und ausas → lt
Beispiele:
[1] Aurum potestas est. (Gold ist Macht.)
[1] „ubi foras cum auro illic exibant.“ (Naev. poet. 6)
[2b] „immo apud tarpezitam situm est / illum quem dixi Lyconem, atque ei mandavi, qui anulo / meo tabellas opsignatas attulisset, ut daret / operam ut mulierem a lenone cum auro et veste abduceret.'“ (Plaut. Curc. 345–348)
[2b] „purpura aetati occultandaest, aurum turpi mulieri.“
[2c] „sed mihi avos huiius opsecrans concredidit / auri thensaurum clam omnis:“ (Plaut. Aul. 6–7)
[2c] „i, redde aurum.“ (Plaut. Aul. 829)
[2c] „edepol ne illic pulchram praedam agat, si quis illam invenerit / aulam onustam auri; verum id te quaeso ut prohibessis, Fides.“
[2c] „cubitum hercle longis litteris signabo iam usquequaque, / si quis perdiderit vidulum cum auro atque argento multo, / ad Gripum ut veniat. non feretis istum, ut postulatis.“ (Plaut. Rud. 1294–1296)
[2c] „spondeo et mille auri Philippum dotis.“ (Plaut. Trin. 1158)
Wortbildungen:
[*] auramentum, aurarius, auratus, aurescere, aureus, auricolor, auricomus, aurifer, aurifex, aurifodina, aurifossor, aurigans, aurigena, auriger, aurilegulus, auripigmentum, aurosus, aurugo
==== Übersetzungen ====
[1] Lateinischer Wikipedia-Artikel „aurum“
[1–3] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998) : „aurum“ (Zeno.org), Band 1, Spalte 740-741.
[1–3] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 , Seite 58, Eintrag „aurum“.
Quellen:
aura, auris