abdere

التعريفات والمعاني

== abdere (Latein) == === Verb === Worttrennung: ab·de·re Aussprache: IPA: […] Hörbeispiele: — Bedeutungen: [1] transitiv: jemanden oder etwas dem Blick entziehen; entfernen, wegschaffen, fortschaffen, verbergen, verstecken [2] reflexiv, passivisch: sich an einen unbekannten oder nicht einsehbaren Ort begeben; sich zurückziehen, sich verbergen, sich verstecken [3] reflexiv, Astronomie: untergehen [4] reflexiv, übertragen: sich einer Sache gänzlich hingeben; sich vergraben [5] transitiv: etwas bedecken, einhüllen [6] transitiv: etwas gewaltsam in etwas stoßen; versenken, hineinstoßen [7] transitiv: etwas an einen fernen Ort schaffen, etwas der Öffentlichkeit entziehen; fortschaffen, wegschaffen, verbannen [8] transitiv: nicht erwähnen, geheim halten, verbergen [9] transitiv: (die Bedeutung) nicht preisgeben; verbergen, verschleiern [10] transitiv: (Gefühle) nicht aufkommen lassen; unterdrücken, verbergen Herkunft: seit Plautus bezeugte Ableitung zu dem Verb dare → la mit dem Präfix ab- → la oder dem im Lateinischen nicht bezeugten Simplex *dere ‚setzen, stellen, legen‘ (siehe altgriechisch τίθημι (tithēmi☆) → grc) Sinnverwandte Wörter: [1] abscondere, removere [2] se recipere [5] contegere [7] exterminare [10] celare Beispiele: [1] „nequiquam abdidi, apscondidi, apstrusam habebam:“ (Plaut. Merc. 360) [1] „Religiones vero caerimoniaeque omnium sacrorum fanorumque violatae, simulacraque deorum, quae non modo ex suis templis ablata sunt sed etiam iacent in tenebris ab isto retrusa atque abdita, consistere eius animum sine furore atque amentia non sinunt.“ (Cic. Verr. 1,7) [1] „Principio corporis nostri magnam natura ipsa videatur habuisse rationem, quae formam nostram reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promptu, quae partes autem corporis ad naturae necessitatem datae aspectum essent deformem habiturae atque turpem eas contexit atque abdidit.“ (Cic. off. 1,126) [1] „illi celeriter per exploratores adventu Caesaris cognito carros impedimentaque sua in artiores silvas abdiderunt, copias omnes in loco edito atque aperto instruxerunt.“ (Caes. Gall. 7,18,3) [1] „pedestresque copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus constituunt.“ (Caes. Gall. 7,79,2) [1] „quin etiam in silvas simulato numine Bacchi / maius adorta nefas maioremque orsa furorem / evolat et natam frondosis montibus abdit,“ (Verg. Aen. 7,385–387) [1] „vultus Achelous agrestes / et lacerum cornu mediis caput abdidit undis.“ (Ov. met. 9,96–97) [1] „quosdam rivos congestu harenae abdidit.“ (Tac. ann. 15,3,2) [2] „nam qui liberos esse ilico se arbitrantur, / ex conspectu eri si sui se abdiderunt, / luxantur, lustrantur, comedunt quod habent, / i nomen diu servitutis ferunt.“ (Plaut. Pseud. 1105–1108) [2] „nam senex / rus abdidit se, huc raro in urbem commeat.“ (Ter. Hec. 174–175) [2] „Quibus cum iuratus adfirmasset se quae deberentur postero die persoluturum, domum se abdidit;“ (Cic. Pis. 92) [2] „Cum se ille fugiens in scalarum tenebras abdidisset, magnum Miloni fuit conficere illam pestem nulla sua invidia, M. vero Antoni maxima gloria?“ (Cic. Mil. 40) [2] „ergo utar tuo consilio neque me Arpinum hoc tempore abdam,“ (Cic. Att. 9,6,1) [2] „itaque abdidit se in intimam Macedoniam quo potuit longissime a castris, non modo ut non praeesset ulli negotio sed etiam ut ne interesset quidem.“ (Cic. fam. 13,27,4) [2] „cum enim salutationi nos dedimus amicorum, quae fit hoc etiam frequentius quam solebat quod quasi avem albam videntur bene sentientem civem videre, abdo me in bibliothecam.“ (Cic. fam. 7,28,2) [2] „reliqui sese fugae mandarunt atque in proximas silvas abdiderunt.“ (Caes. Gall. 1,12,3) [2] „hi neque vultum fingere neque interdum lacrimas tenere poterant; abditi in tabernaculis aut suum fatum querebantur aut cum familiaribus suis commune periculum miserabantur.“ (Caes. Gall. 1,39,4) [2] „seque in solitudinem ac silvas abdiderant.“ (Caes. Gall. 4,18,4) [2] „Fuit haec oratio non ingrata Gallis, et maxime quod ipse animo non defecerat tanto accepto incommodo neque <se> in occultum abdiderat et conspectum multitudinis fugerat,“ (Caes. Gall. 7,30,1) [2] „illa sibi infestos eversa ob Pergama Teucros / et Danaum poenam et deserti coniugis iras / praemetuens, Troiae et patriae communis Erinys, / abdiderat sese atque aris inuisa sedebat.“ (Verg. Aen. 2,571–574) [2] „ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, / continuo in montis sese avius abdidit altos / occiso pastore lupus magnove iuvenco, / conscius audacis facti, caudamque remulcens / subiecit pavitantem utero silvasque petivit:“ (Verg. Aen. 11,809–813) [3] „o solem ipsum beatissimum qui, ante quam se abderet, stratis cadaueribus parricidarum cum paucis fugientem vidit Antonium!“ (Cic. Phil. 14,27) [4] „ceteros pudeat, si qui ita se litteris abdiderunt, ut nihil possint ex iis neque ad communem adferre fructum neque in aspectum lucemque proferre;“ (Cic. Arch. 12) [4] „mihi enim iudicatum est, si modo hoc Caesar aut patietur aut volet, deponere illam iam personam in qua me saepe illi ipsi probavi ac me totum in litteras abdere tecumque et cum ceteris earum studiosis honestissimo otio perfrui.“ (Cic. 7,33,2) [5] „vultus hederarum frondibus abdit“ (Ov. met. 6,599) [5] „seu caput abdiderat cristata casside pennis,“ (Ov. met. 8,25) [6] „protinus excussit pando venabula rostro / sanguine tincta suo trepidumque et tuta petentem / trux aper insequitur totosque sub inguine dentes / abdidit et fulva moribundum stravit harena.“ (Ov. met. 10,713–716) [6] „squamigeris avidos figit cervicibus ungues,/ sic celeri missus praeceps per inane volatu/ terga ferae pressit dextroque frementis in armo / Inachides ferrum curvo tenus abdidit hamo.“ (Ov. met. 4,717–720) [6] „hoc dicens altaria ad ipsa trementem / traxit et in multo lapsantem sanguine nati, / implicuitque comam laeva dextraque coruscum / extulit ac lateri capulo tenus abdidit ensem.“ (Verg. Aen. 2, 550–553) [6] „iidem, cum aculeus sagittae aut glandis abditae introrsus tenui volnere in speciem urit, et scrutantes qua evellant telum non sequitur, tum in rabiem et pudorem tam parvae perimentis versi pestis prosternunt corpora humi,“ (Liv. 38,21,11) [7] „Sancte, veni dapibus festis, sed pone sagittas / Et procul ardentes hinc precor abde faces.“ (Tib. 2,1,81–81) [7] „atque illo praetendente sexaginta dies ad consultandum datos necdum praeterisse, satis visum de Vistilia statuere; eaque in insulam Seriphon abdita est.“ (Tac. ann. 2,85,3) [8] „Subito cum mihi dixisset Caecilius quaestor puerum se Romam mittere, haec scripsi raptim ut tuos mirificos cum Publio dialogos, cum eos de quibus scribis tum illum quem abdis et ais longum esse quae ad ea responderis perscribere,“ (Cic. Att. 2,9,1) [9] „Illa viro coram nutus conferre loquaces / Blandaque compositis abdere verba notis.“ (Tib. 1,2,21–22) [10] „Pugnare cupiebant, sed retro revocanda et abdenda cupiditas erat, ut adversando remorandoque incitato semel militi adderent impetum.“ (Liv. 2,45,7) [10] „tunc vero nitenti, ut sensus suos penitus abderet, in incertum et ambiguum magis implicabantur.“ (Tac. ann. 1,11,2) [10] „primores senatus aetate invalidi et longa pace desides, segnis et oblita bellorum nobilitas, ignarus militiae eques, quanto magis occultare et abdere pavorem nitebantur, manifestius pavidi.“ (Tac. hist.1,88,2) Wortbildungen: abditivus, abditus ==== Übersetzungen ==== [1–10] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998) : „abdo“ (Zeno.org), Band 1, Spalte 10. [1–5] Josef Maria Stowasser, Michael Petschenig, Franz Skutsch: Stowasser. Lateinisch-deutsches Schulwörterbuch. Oldenbourg, München 1994, ISBN 3-486-13405-1 Seite 2. [1–10] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6 , „abdo“ Seite 4. [1–10] Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 1. Band A – Amyzon, Teubner, Leipzig 1900, ISBN 3-322-00000-1 , „abdo“ Spalte 56–58. Quellen: