berranal
التعريفات والمعاني
== Breton ==
=== Étymologie ===
(1633 : berr-halan ; 1659 : berrálan) Composé de berr (« court ») et de anal (« souffle »).
=== Nom commun ===
berranal \bɛ.ˈrãː.nal\ au singulier uniquement masculin
Essoufflement, suffocation.
Skridoù kenedus a oa bet savet a-ziagent e brezhoneg moarvat, hogen kondaonet e oa bet ar skrivagnerion gant skorted ha diasurded o yezh dʼ ar berranal spered : bacʼhet e vanent en talvoudoù lecʼhel. — (Lecʼh Gwalarn en Emsav, in Emsav, no 6, juin 1967)
De beaux écrits avaient probablement été rédigés en breton par le passé, mais l’insuffisance et le manque d’assurance de leur langue ont condamné leurs auteurs à l’essoufflement de l’esprit : ils étaient prisonniers de valeurs locales.
Ar chupennoù, bet becʼh ouzh o nozelenniñ, ne dizhe o milginoù nemet an hanter eus an arvrecʼhioù, ken gwasket e oa ar bruchedoù ma ʼz oa un eston ne oa ket bet unan o semplañ gant ar berranal, ar bragoù ken stardet e oa ar pennoù-adreñv e-barzh ma ʼz oa ur vezh sellout outo ha ne gomzan ket eus o favioù ! — (Per ar Gall, Burzhud Konk-Leon, in Al Liamm, no 186, janvier-février 1978, page 44)
Les vestes, qu’il avait été difficile de boutonner, leurs manches n’arrivaient qu’à la moitié des avant-bras, les poitrines étaient si compressées qu’il était étonnant que personne ne se soit évanoui de suffocation, les pantalons étaient si serrés que c’était une honte de regarder les fesses qui étaient dedans et je ne parle pas de leurs jambes !
Ouzhpenn-se cʼhwezenn vras ha berranal a zo gantañ, ar pezh n’eo ket boas evitañ. — (Nina Garin et Marion Plouhinec, Digenvez, in Ya !, no 946, 25 juillet 2023, page 7c)
De plus il est pris de suée et d’essoufflement, ce qui n’est pas courant chez lui.
Asthme.
Kendeuler a reont da dommañ an hin ha drastus int evit hor yecʼhed (berranal ha kleñvedoù kalon-gwazhied). — (Olier ar Mogn, Soñjoù, in Ya !, no 1023, 14 janvier 2025, page 9b)
Ils [les aérosols] contribuent au réchauffement climatique et sont nocifs pour notre santé (asthme et maladies cardiovasculaires).
==== Variantes ====
berralan
==== Dérivés ====
=== Adjectif ===
berranal \bɛ.ˈrãː.nal\
Asthmatique.
Ar mevel a oa berranal ha deut e oa ivez war an oad. — (Lukian Tangi, O cʼhedal ar bleizi, in Al Liamm, no 202, septembre-octobre 1980, page 337)
Le valet était asthmatique et il était aussi arrivé à un âge avancé.
=== Références ===