kółko
التعريفات والمعاني
== Old Polish ==
=== Etymology ===
From koło + -ko. First attested in the 15th century.
=== Pronunciation ===
IPA(key): (10th–15th CE) /kɔːɫkɔ/
IPA(key): (15th CE) /koɫkɔ/
=== Noun ===
kółko n (diminutive kółeczko)
(attested in Pomerania, Greater Poland) diminutive of koło (“circle; round object”)
(attested in Greater Poland) diminutive of koło (“wheel”)
==== Derived terms ====
==== Descendants ====
Polish: kółko
Silesian: kōłko
=== References ===
Boryś, Wiesław (2005), “koło”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
Bańkowski, Andrzej (2000), “koło”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “kółko”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “kółko”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
== Polish ==
=== Alternative forms ===
kołko (“spinning wheel”) (Warmia)
=== Etymology ===
Inherited from Old Polish kółko. By surface analysis, koło + -ko. Compare Kashubian kółkò and Slovincian kólkô.
=== Pronunciation ===
Rhymes: -uwkɔ
Syllabification: kół‧ko
=== Noun ===
kółko n (diminutive kółeczko)
diminutive of koło
social circle, group (group of people sharing a hobby or similar common interest)
(colloquial) steering wheel
Synonym: kierownica
(Kuyavia, Central Greater Poland, Kostrzyn, Środa Wielkopolska, Suwałki, Augustów Governorate, Podlachia, Tykocin, Drohiczyn, Masuria, Near Masovian, Łukowiec, Jagodne, Siedlce, Łuków, Far Masovian, Przasnysz, Łowicz, Masovian Borderland, spinning) synonym of kołowrotek (“spinning wheel”)
(Eastern Kraków, Gmina Stopnica, in the plural) cart of a plough
(Western Kraków, Sławków, Eastern Lublin, Biłgoraj) shape of a braid of hair
==== Declension ====
==== Derived terms ====
=== Trivia ===
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), kółko is one of the most used words in Polish, appearing 1 time in scientific texts, 15 times in news, 46 times in essays, 9 times in fiction, and 5 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 75 times, making it the 847th most common word in a corpus of 500,000 words.
=== References ===
=== Further reading ===
Modern Standard Polish:
“kółko”, in Wielki słownik języka polskiego[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
“kółko”, in Polish dictionaries at PWN[6] (in Polish)
Middle Polish:
Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “kółko”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
“KÓŁKO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.05.2014
Historic dictionaries:
Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “kółko”, in Słownik języka polskiego
Aleksander Zdanowicz (1861), “kółko”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kółko”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 518
Dialectal dictionaries:
Jan Karłowicz (1901), “koło”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 2: F do K, Kraków: Akademia Umiejętności, page 405
Małgorzata Kapusta (2017), “kółko”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 79
Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “kółko”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 36
Halina Świderska (1929), “kułko”, in Dialekt Księstwa Łowickiego (in Polish), Warsaw, →ISBN, page 109