gadać

== Old Polish == === Etymology === Inherited from Proto-Slavic *gādàti. First attested in the 15th century. === Pronunciation === IPA(key): (10th–15th CE) /ɡaːdat͡ɕʲ/ IPA(key): (15th CE) /ɡɒdat͡ɕʲ/ === Verb === gadać impf (intransitive or reflexive with się, attested in Greater Poland) to talk, to speak about, to converse, to confer, to discuss (attested in Southern Borderlands) to detract, to speak unkindly of (intransitive or reflexive with się) to dispute, to quarrel (intransitive or reflexive with się, attested in Lesser Poland, Greater Poland) to ask; to wonder (attested in Greater Poland, Masovia) to guess correctly; to predict to consider; to conclude to assess, to estimate The meaning of this term is uncertain. ==== Derived terms ==== ==== Related terms ==== ==== Descendants ==== Polish: gadać Silesian: gŏdać === References === Boryś, Wiesław (2005), “gadać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN Mańczak, Witold (2017), “gadać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN Bańkowski, Andrzej (2000), “gadać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish) Sławski, Franciszek (1958-1965), “gadać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “gadać (się)”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “gadać”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk == Polish == === Alternative forms === gádać (Żywiec) godać (Przemyśl, Masovian Borderland) gádáć (Kielce) === Etymology === Inherited from Old Polish gadać. === Pronunciation === Rhymes: -adat͡ɕ Syllabification: ga‧dać === Verb === gadać impf (ambitransitive, usually intransitive, colloquial or dialectal, Kociewie, Malbork) to say; to tell; to jabber, to yak (to vocalize using words) [with o (+ locative) ‘about what’] Synonym: mówić Gdy wypili dużo alkoholu, gadali całą noc. ― After they had drunk plenty of alcohol, they kept on jabbering all night. Niełatwo jest sprawić, aby ona przestała gadać. ― It is hard to make her stop jabbering. Gadaj co wiesz! ― Tell me what you know! (intransitive, obsolete) to complain Synonym: narzekać (intransitive, obsolete) to speak uneagerly (intransitive, obsolete) to speak literarily (intransitive, colloquial) to talk (to have a conversation with) [with z (+ instrumental) ‘with whom’] Synonyms: mówić, rozmawiać Gadałem dzisiaj ze swoją byłą dziewczyną. ― I talked to my ex-girlfriend today. (intransitive, colloquial) to gossip (to spread information by speaking) [with na (+ accusative) ‘about whom’] (Middle Polish, intransitive) to talk much; to drone on (Middle Polish, intransitive) to guess, to figure, to conjecture Synonyms: domyślać się, zgadywać (Middle Polish, intransitive) to tell parables; to ask riddles; to ask questions, to solve riddles; to guess (Middle Polish, intransitive) to discourse, to discuss; to consider; to persuade; to argue; to claim (Middle Polish) to argue, to fight, to quarrel, to dispute Synonym: spierać się (Middle Polish, reflexive with się) to give each other riddles (Middle Polish, reflexive with się, expressive) to discourse; to debate; to argue (Middle Polish, reflexive with się, expressive) to argue, to fight, to quarrel, to dispute (Middle Polish, reflexive with się, expressive) to say; to tell ==== Usage notes ==== The passive participle is uncommon, as the verb is usually intransitive. ==== Conjugation ==== ==== Derived terms ==== === Further reading === gadać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN gadać in Polish dictionaries at PWN Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “gadać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “gadać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] “GADAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.03.2016 Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “gadać”, in Słownik języka polskiego Aleksander Zdanowicz (1861), “gadać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861 J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “gadać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 790 gadać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego Dr Nadmorski (Józef Łęgowski) (1889), “gadać”, in “Spis wyrazów właściwych gwarze malborskiej i kociewskiej”, in Wisła. Miesięcznik Geograficzno-Etnograficzny (in Polish), volume 3 z.4, page 744