chować

== Old Polish == === Etymology === Inherited from Proto-Slavic *xovati. First attested in the 14th century. === Pronunciation === IPA(key): (10th–15th CE) /xɔvat͡ɕʲ/ IPA(key): (15th CE) /xɔvat͡ɕʲ/ === Verb === chować impf (transitive, attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) to hide, to conceal Synonyms: przechowawać, przechowować, przechowywać (reflexive with się, attested in Masovia, hapax legomenon) to hide, to conceal oneself (transitive, attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) to store, to keep, to hold (to maintain, e.g. in safety or for later) (attested in Lesser Poland, hapax legomenon) to keep in mind; to be mindful of (attested in Kuyavia, Masovia, law) to hold (to keep a person or animal for judicial security) (attested in Greater Poland, hapax legomenon) to bury a dead person Synonym: pochowawać (transitive, attested in Greater Poland, Masovia) to foster; to keep; to sustain, to maintain; to feed (transitive, attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, hapax legomenon) to foster; to rear, to educate (reflexive with się, hapax legomenon) to be; to remain (transitive, attested in Greater Poland, Masovia) to pasture, to keep animals (reflexive with się, attested in Masovia) to live Synonym: żyć (with żywot, attested in Lesser Poland, Masovia) to lead one's life chować żywot ― to lead one's life (attested in Lesser Poland) to guard, to protect (reflexive with się, attested in Lesser Poland) to guard oneself, to protect oneself; to watch out [with genitive ‘for what’; or with od (+ genitive) ‘for what’] (transitive, attested in Lesser Poland, Masovia, Greater Poland) to keep; to preserve; to observe (to practice, maintain e.g. a custom, commandment, advice, covenant, deadline, form, silence, faith, purity, vanity, the truth, day, night) (attested in Sieradz-Łęczyca, hapax legomenon) to regard as, to consider [with za (+ accusative) ‘as what’] (attested in Lesser Poland, Masovia) The meaning of this term is uncertain. ==== Derived terms ==== ==== Related terms ==== ==== Descendants ==== Polish: chować Silesian: chować === References === Boryś, Wiesław (2005), “chować”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN Mańczak, Witold (2017), “chować”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN Bańkowski, Andrzej (2000), “chować”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish) Sławski, Franciszek (1958-1965), “chować”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego Brückner, Aleksander (1927), “chować”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna K. Nitsch, editor (1954), “chować”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 247 Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “chować”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “chować”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “chować się”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk == Polish == === Alternative forms === chôwać (Biecz) === Etymology === Inherited from Old Polish chować. === Pronunciation === Rhymes: -ɔvat͡ɕ Syllabification: cho‧wać === Verb === chować impf (transitive) to hide, to stash, to tuck, to put away; to bury (to put something in an non-visible or safe place) chować ciasto do lodówki ― to put the cake in the fridge (transitive) to hide, to stash, to conceal; to keep; to bury (to keep something out of sight or safe) Synonyms: bunkrować, kryć, ukrywać (transitive) to hide, to stash, to conceal; to bury (to place someone or something in a place where it is hidden) [with przed (+ instrumental) ‘from whom/what’] chować zapałki przed dziećmi ― to hide matches from children (transitive) to bury; to hide (to cover or shield something by inserting or hiding a body part in a certain way) [with w (+ accusative) ‘into what’; or with w (+ locative) ‘in what’] Antonym: wysadzać Marek chował twarz w dłoniach. ― Marek buried his head in his hands. (transitive) to keep; to stash (to not to use something so that it may be used in the future) [with na (+ accusative) ‘for what’] (transitive, literary) to keep, to hold onto; to bottle up (to experience a feeling or remember something for a long time) (transitive) to keep, to hold onto, to hide, to conceal (to not to reveal something to someone) [with przed (+ instrumental) ‘from whom’] Synonym: skrywać (transitive) to bury (to place the body or ashes of a deceased person or animal in a grave) Synonym: grzebać (transitive, colloquial or dialectal, Chełmno-Dobrzyń, Warmia, Masuria, Western Kraków, Kielce) to raise, to rear, to bring up (to providing care to a minor person or animal and instilling certain values, leading them to independence) Synonym: wychowywać (transitive) to rear, to keep (to breed or take care of some animals) Synonym: hodować (transitive, obsolete or dialectal, Warmia, Masuria, Western Kraków, Krzęcin, Podhale) to preserve; to maintain; to nourish Near-synonyms: dochowywać, zachowywać, żywić (transitive, obsolete) to maintain (to have in one's keeping) Synonym: utrzymywać (transitive, Middle Polish) synonym of zachowywać (reflexive with się) to hide (to move out of sight or to somewhere safe) [with przed (+ instrumental) ‘from whom/what’] Synonyms: kryć się, skrywać się, ukrywać się, zatajać się (reflexive with się) to hide (to cease to be visible) Synonym: kryć się (reflexive with się) to grow up (to be raised by someone in some place or under some circumstances) Synonym: wychowywać się (reflexive with się) to keep; to come out (to develop or remain in a particular way) (reflexive with się, literary) to hide (to justify or protect oneself, to rely on something or someone) [with za (+ instrumental) ‘behind whom/what’] (reflexive with się, colloquial) to be no match for (to not be equal) [with przy (+ locative) ‘for whom/what’] Antonym: dorównywać (reflexive with się, Masuria, Podhale, Rabka-Zdrój) to fare well (to be healthy, to be well) (reflexive with się, obsolete, in certain collocations or dialectal, Masuria, Łyna, Northern Borderlands) to be buried Wszystkie tu chowajoń sie. (Northern Borderlands) ― Everyone is buried here. (reflexive with się, Middle Polish) synonym of zachowywać się (reflexive with się, Middle Polish) synonym of uprawiać seks Synonyms: see Thesaurus:uprawiać seks ==== Conjugation ==== Standard Kurpie: ==== Derived terms ==== ==== Derived terms ==== === Further reading === Modern Standard Polish: “chować”, in Wielki słownik języka polskiego‎[62] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN “chować się”, in Wielki słownik języka polskiego‎[63] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN “chować”, in Polish dictionaries at PWN‎[64] (in Polish) chować in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego Maciej Czeszewski (2006), “{ktoś, coś} chowa się przy {kimś, czymś}”, in Monika Szewczyk, editor, Słownik polszczyzny potocznej, 1 edition, Warsaw: Polish Scientific Publishers PWN, →ISBN, page 50 Middle Polish: Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “chować”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “chować się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] “CHOWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 26.02.2016 “CHOWAĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.05.2010 Historic dictionaries: Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “chować”, in Słownik języka polskiego Aleksander Zdanowicz (1861), “chować”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861 J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “chować”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 294 Dialectal dictionaries: Jan Karłowicz (1900), “chować, chować się”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 200 Bernard Sychta (1980), “xovać, xovać śa”, in Hanna Taborska, Anna Cieślarowa, editors, Słownictwo kociewskie na tle kultury ludowej (in Polish), volume 2, Wrocław, Warsaw, Krakow, Gdańsk: Polska Akadamia Nauk, →ISBN, page 45 Władysław Paryl (2004), “chować, pochować”, in Słownik gwary przesiedleńców ze wsi Tuligłowy koło Komarna; Polskie Słownictwo Kresowe (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Lexis, page 30 Iryda Grek-Pabisowa (2017), “chować się”, in Słownik mówionej polszczyzny północnokresowej (in Polish), Warsaw: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, page 165 Jerzy Chłąd (2011), “chować”, in Suska mowa: Słownik wyrazów i zwrotów gwarowych‎[65] (in Polish), 1 edition, Gdańsk: P.P.H. „Zapol” Dmochowski, Sobczyk sp.j., →ISBN, page 44 Justyna Kobus, Krystyna Wilkosz, editors (2024), “chować”, in Słownik języka mieszkańców okolic Kłecka, Praca na roli i w gospodarstwie‎[66] (in Polish), Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, →ISBN, page 71 Stanisław Cygan (2018), “chować”, in Słownik gwary opoczyńskiej‎[67] (in Polish), Opoczno, page 67 Małgorzata Kapusta (2017), “chować”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 76 Józefa Kobylińska (2001), “chować”, in Marian Kucała, editor, Słownik gwary gorczańskiej (zagórzańskiej)‎[68] (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, →ISBN, page 16 Zofia Stamirowska (1987-2024), “chować”, in Anna Basara, editor, Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, volume 1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, →ISBN, page 307 Henryk Gadomski (2022), “chować, chować śë”, in Mirosław Grzyb, Krystyna Łaszczych, Tadeusz Grec, editors, Słownik dialektu kurpiowskiego (in Polish), Ostrołęka: Związek Kurpiów, →ISBN, page 97 == Silesian == === Etymology === Inherited from Old Polish chować. === Pronunciation === IPA(key): /ˈxɔ.vat͡ɕ/ Rhymes: -ɔvat͡ɕ Syllabification: cho‧wać === Verb === chować impf (transitive) to rear, to keep (to breed or take care of some animals) (transitive) to bury (to place the body or ashes of a deceased person or animal in a grave) (reflexive with sie) to hide (to cease to be visible) (reflexive with sie) to beware, to look out ==== Conjugation ==== This verb needs an inflection-table template. === Further reading === chowac in dykcjonorz.eu chować in silling.org Bogdan Kallus (2020), “chować”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 261 Henryk Jaroszewicz (2022), “chować (sie)”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 68 Eugeniusz Kosmała (2023), Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), section C, page 33 Barbara Podgórska; Adam Podgóski (2008), “chować”, in Słownik gwar śląskich [A dictionary of Silesian dialects] (in Polish), Katowice: Wydawnictwo KOS, →ISBN, page 55