brzuch
التعريفات والمعاني
== Old Polish ==
=== Alternative forms ===
brzucho
=== Etymology ===
Inherited from Proto-Slavic *břȗxo. First attested in the 14th century.
=== Pronunciation ===
IPA(key): (10th–15th CE) /br̝ux/
IPA(key): (15th CE) /br̝ux/
Homophone: Brzuch
=== Noun ===
brzuch m inan (related adjective brzuchowy)
(attested in Lesser Poland, Greater Poland, Sieradz-Łęczyca, anatomy) abdomen, belly, stomach (front part of the torso below one's chest)
Synonym: żywot
(attested in Lesser Poland, Greater Poland, anatomy) stomach; uterus
Synonyms: łono, żywot
==== Declension ====
==== Derived terms ====
==== Related terms ====
==== Descendants ====
Polish: brzuch, brzucho (colloquial, humorous or Middle Polish or dialectal, Chełmno-Dobrzyń, Eastern Greater Poland, Kłodawa, Near Masovian, Łukowiec, Łuków, Rawa County, Warsaw, Ołtarzew, Far Masovian, Radzymin, Przasnysz, Podlachia, Tykocin, Rajgród, Masovian Borderland, Kozienice County), (genitive singular brzucha) brzuk (Zagórze)
Silesian: brzuch
=== References ===
Boryś, Wiesław (2005), “brzuch”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
Mańczak, Witold (2017), “brzuch”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
Bańkowski, Andrzej (2000), “brzuch”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
Sławski, Franciszek (1958-1965), “brzuch”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
Brückner, Aleksander (1927), “brzuch”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
K. Nitsch, editor (1954), “brzuch, brzucho”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 172
B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “brzuch, brzucho”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “brzuch”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “brzucho”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
== Polish ==
=== Alternative forms ===
brzucho (colloquial, humorous or Middle Polish or dialectal, Chełmno-Dobrzyń, Eastern Greater Poland, Kłodawa, Near Masovian, Łukowiec, Łuków, Rawa County, Warsaw, Ołtarzew, Far Masovian, Radzymin, Przasnysz, Podlachia, Tykocin, Rajgród, Masovian Borderland, Kozienice County)
(genitive singular brzucha) brzuk (Zagórze)
=== Etymology ===
Inherited from Old Polish brzuch.
=== Pronunciation ===
Rhymes: -ux
Syllabification: brzuch
=== Noun ===
brzuch m inan (diminutive brzuszek or (dialectal) brzuś, augmentative brzuszysko, related adjective brzuszny)
(anatomy) belly, abdomen, stomach (front part of the torso below one's chest; sometimes a large one from overeating)
Synonyms: bandzioch, bebech, wancioch, wancioł, żołądek
(Middle Polish, expressive, sometimes derogatory, figuratively) synonym of obżarstwo
(Middle Polish) synonym of brzuchacz / obżartuch
(figuratively) belly (lower part of a vehicle, ship or aircraft)
(obsolete, arthropod anatomy) synonym of odwłok
(obsolete) synonym of ciąża
(obsolete) synonym of wybrzuszenie
(obsolete) bulge (part of the apple a. pear with the largest diameter)
(Middle Polish) belly; inside (inner part of a vessel or dish)
(Middle Polish) uterus (organ for birthing; pregnancy itself; the fetus itself)
Synonym: łono
(Middle Polish, figuratively) synonym of kądziel (“matriline”)
(Middle Polish) belly (fur or leather from the stomach of an animal)
==== Declension ====
==== Derived terms ====
==== Related terms ====
=== Further reading ===
“brzuch”, in Wielki słownik języka polskiego[13] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
“brzuch”, in Polish dictionaries at PWN[14] (in Polish)
Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “brzuch”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
Jadwiga Chotkowska (02.09.2010), “BRZUCH”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “brzuch”, in Słownik języka polskiego
Aleksander Zdanowicz (1861), “brzuch”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “brzuch”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 221
Jan Karłowicz (1900), “brzuch”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 128
== Silesian ==
=== Etymology ===
Inherited from Old Polish brzuch.
=== Pronunciation ===
IPA(key): /ˈbʐux/
Rhymes: -ux
Syllabification: brzuch
=== Noun ===
brzuch m inan (diminutive brzuszek)
(anatomy) belly, abdomen, stomach (front part of the torso below one's chest; sometimes a large one from overeating)
Synonyms: (Cieszyn) bachōrz, bas, lajb
(colloquial) belly (enlarged abdomen from pregnancy)
Synonym: bas
==== Declension ====
==== Derived terms ====
=== Further reading ===
brzuch in dykcjonorz.eu
brzuch in silling.org
Henryk Jaroszewicz (2022), “brzuch”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 66
Eugeniusz Kosmała (2023), Dykcjōnôrz Polsko-Ślonskiy (in Silesian), b, page 116