baczyć

== Old Polish == === Etymology === Back-formation from obáczyć. First attested in the 14th century. === Pronunciation === IPA(key): (10th–15th CE) /baːt͡ʃʲit͡ɕʲ/ IPA(key): (15th CE) /bɒt͡ʃʲit͡ɕʲ/ === Verb === baczyć impf to see; to heed (attested in Greater Poland) to notice, to heed; to be aware of (attested in Greater Poland) to consider, to ponder to contemplate to examine (attested in Greater Poland) to remember to conclude, to draw a conclusion to know, to be aware of ==== Derived terms ==== ==== Descendants ==== Polish: baczyć, bacyć (Far Masovian, Lasovia), bocyć (Łowicz) Silesian: bŏczyć → Old Ruthenian: ба́чити (báčiti), ба́чыти (báčyti) Belarusian: ба́чыць (báčycʹ) Carpathian Rusyn: ба́чити (báčyty) Ukrainian: ба́чити (báčyty) → Lithuanian: bõčyti → Middle Russian: ба́чить (báčitʹ) Russian: ба́чить (báčitʹ) (archaic) →? Czech: báčiť (dialectal) →? Old Slovak: *báčiť Pannonian Rusyn: бачиц (bačic) →? Serbo-Croatian: Cyrillic script: ба́чити Latin script: báčiti Slovak: báčiť, bačic (dialectal) Pomeranian: → Kashubian: baczëc → Slovincian: baczic === References === B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “baczyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “baczyć”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk === Further reading === Mańczak, Witold (2017), “baczyć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN Bańkowski, Andrzej (2000), “baczyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish) Brückner, Aleksander (1927), “baczyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna == Polish == === Alternative forms === bacyć (Far Masovian, Lasovia) bocyć (Łowicz) === Etymology === Inherited from Old Polish báczyć. By surface analysis, back-formation from obaczyć. === Pronunciation === Rhymes: -at͡ʂɘt͡ɕ Syllabification: ba‧czyć === Verb === baczyć impf (intransitive, literary) to heed, to pay attention to, to mind [with na (+ accusative) ‘to what’] nie bacząc na cenę ― no matter the cost nie bacząc na koszty ― sparing no expense baczyć na groźbę ― to heed a threat baczyć na niebezpieczeństwo ― to recognize a danger baczyć na konsekwencje ― to be wary of the consequences baczyć na etykietę ― to mind one's manners (transitive, obsolete) to see, to observe (transitive, obsolete) to consider, to take into consideration (intransitive, obsolete) to take care of, to remember [with o (+ locative) ‘of what’] (transitive, Żywiec) to remember, to recall Alternative form: (dialectal) bacyć (intransitive, obsolete) to think Synonym: myśleć (transitive, Middle Polish) to watch over, to guard (transitive, Middle Polish) to apply; to sustain (transitive, Middle Polish) to consider (to ponder over) Synonym: rozważać (transitive, Middle Polish) to heed (to hear or listen to what someone is saying) (transitive, Middle Polish) to consider as bad (transitive, Middle Polish) to consider, to opine Synonyms: być zdania, mniemać, sądzić, uważać (transitive, Middle Polish) to conclude (to draw a conclusion) Synonym: wnioskować (transitive, Middle Polish) to foresee, to expect (transitive, Middle Polish) to forgive, to show mercy (transitive, Middle Polish) to heed, to beware (to be alert and guarding) (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain. (reflexive with się, obsolete) to come around, to come to one's senses Synonym: opamiętywać się (reflexive with się, Middle Polish) to notice, to catch sight of (reflexive with się, Middle Polish) to be knowledgeable in something Synonym: znać się (reflexive with się, Middle Polish) to watch, to guard, to keep an eye on (reflexive with się, Middle Polish) to consider oneself as Synonym: uważać się (reflexive with się, Middle Polish) to concern (to be about) Synonym: dotyczyć (reflexive with się, Middle Polish) to come out, to turn out to be; to appear (reflexive with się, Middle Polish) to see or observe oneself, to sense oneself (reflexive with się, Middle Polish) to confess, to confide Synonyms: przyznawać, zwierzać się (reflexive with się, Middle Polish) to strive for; to be tempted by (reflexive with się, Middle Polish) to be heeded (to be taken into consideration) ==== Conjugation ==== ==== Derived terms ==== === Further reading === baczyć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN baczyć in Polish dictionaries at PWN Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “baczyć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “baczyć się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish] Paweł Kupiszewski (17.02.2016), “BACZYĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century] Paweł Kupiszewski (17.02.2016), “BACZYĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century] Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “baczyć”, in Słownik języka polskiego Aleksander Zdanowicz (1861), “baczyć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861 J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “baczyć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 81 baczyć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego Izydor Kopernicki (1875), “baczyć”, in “Spostrzeżenia nad właściwościami językowémi w mowie Górali Bieskidowych z dodatkiem słowniczka wyrazów góralskich”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I)‎[4], volume 3, Kraków: Akademia Umiejętności, page 368