abuti
التعريفات والمعاني
== abuti (Latein) ==
=== Verb ===
Anmerkung zur Transitivität:
Das Verb abuti wurde im Altlatein noch transitiv gebraucht, im klassischen Latein wird es intransitiv mit dem Ablativ gebildet.
Worttrennung:
ab·u·ti
Bedeutungen:
[1] intransitiv, transitiv: völlig verwenden; aufbrauchen
[2] intransitiv, transitiv: verschwenden, vertun
[3] intransitiv, transitiv: völlig nutzen
[4] intransitiv, transitiv: ausnutzen, missbrauchen
[5] intransitiv: fälschlich anwenden
[6] intransitiv, Rhetorik: fälschlich gebrauchen, katachretisch verwenden
Herkunft:
Ableitung zu dem Verb uti → la mit dem Präfix ab- → la
Sinnverwandte Wörter:
[1] absumere, consumere
Beispiele:
[1] „tracta in singula in totum solum primum ponito; deinde de mortario tracta linito, tracta addito singulatim, item linito, usque adeo donec omne caseum cum melle abusus eris.“ (Cato agr. 76,4)
[1] passivisch: „Arg. ubi illaec quae dedi ante? Cl. abusa.“ (Plaut. As. 196)
[1] „itaque iam in Tusculano, qui non meminissem me abusum isto prohoemio, conieci id in eum librum quem tibi misi.“ (Cic. Att. 16,6,4)
[2] „sed quid futurumst, quom hoc senex resciverit, / quom se excucurrisse illuc frustra sciverit / nosque aurum abusos? quid mihi fiet postea?“ (Plaut. Bacch. 358–360)
[2] „nam hoc argentum alibi abutar:“ (Plaut. Pers. 262)
[2] „non convenit / me, qui abusus sum tantam rem patriam, porro in ditiis / esse agrumque habere, egere illam autem, ut me merito oderit.“ (Plaut. Trin. 681–683)
[2] „nam in prologis scribundis operam abutitur,“ (Ter. Andr. 5)
[2] „neque se umquam abuti militum sanguine neque rem publicam alterutro exercitu privare voluisse.“ (Caes. civ. 3,90,2)
[2] „sed ad bella externa prope supererant vires, abutebanturque iis inter semet ipsos certando.“ (Liv. 2,42,9)
[3] „itan tandem, quaeso, itidem ut meretricem ubi abusu’ sis, / mercedem dare lex iubet ei atque amittere?“ (Ter. Phorm. 413–414)
[3] „Vos me vestro quo pacto vobis videbitur utamini atque abutamini licebit;“ (Rhet. Her. 4,39)
[4] „iam diu edepol sapientiam tuam haec quidem abusast.“ (Plaut. Poen. 1999)
[4] „Quo usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?“ (Cic. Cat. 1,1)
[5] „quare meo quidem animo nihilo minus eloquentiae studendum est, etsi ea quidam et privatim et publice abutuntur;“ (Cic. inv. 1,5)
[5] „Itaque hoc te obsecrat, C. Aquili, ut quam existimationem, quam honestatem in iudicium tuum prope acta iam aetate decursaque attulit, eam liceat ei secum ex hoc loco efferre, ne is de cuius officio nemo umquam dubitavit sexagesimo denique anno dedecore macula turpissimaque ignominia notetur, ne ornamentis eius omnibus Sex. Naevius pro spoliis abutatur, ne per te ferat quo minus quae existimatio P. Quinctium usque ad senectutem perduxit, eadem usque ad rogum prosequatur.“ (Cic. Quinct. 99)
[6] „Item vitiosa confirmatio est rationis, cum ea re, quae plures res significat, abutimur pro certo unius rei signo,“ (Rhet. Her. 2,39)
[6] „Aristoteles autem tralationi et haec ipsa subiungit et abusionem, quam κατάχρησιν vocant, ut cum minutum dicimus animum pro parvo et abutimur verbis propinquis, si opus est, vel quod delectat vel quod decet.“ (Cic. Orat. 94)
Wortbildungen:
abusio, abusor, abusus, exabuti
==== Übersetzungen ====
[1–6] Karl Ernst Georges: Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch. 8. Auflage. Hannover 1913 (Nachdruck Darmstadt 1998) : „abutor“ (Zeno.org), Band 1, Spalte 46.
[1, 2] PONS Latein-Deutsch, Stichwort: „abutor“
[1–6] P. G. W. Glare: Oxford Latin Dictionary. 2. Auflage. Volume 1: A–L, Oxford University Press, Oxford 2012, ISBN 978-0-19-958031-6 , „abutor“ Seite 18.
[1–4] Thesaurus Linguae Latinae. Editus auctoritate et consilio academiarum quinque Germanicarum: Berolinensis, Gottingensis, Lipsiensis, Monacensis, Vindobonensis. 1. Band A – Amyzon, Teubner, Leipzig 1900, ISBN 3-322-00000-1 , „abutor“ Spalte 240–242.
Quellen: